Shloka 13

स्वयं भागमुपाप्राय पुरोडाशं गृहीतवान्‌ | अदृश्येन हृतो भागो देवेन हरिमेधसा,भगवान्‌ हयग्रीवने स्वयं अदृश्य रहकर ही अपने लिये अर्पित पुरोडाशको ग्रहण किया और उसे सूँघकर अपने अधीन कर लिया

svayaṁ bhāgam upāprāya puroḍāśaṁ gṛhītavān | adṛśyena hṛto bhāgo devena harimedhasā ||

Wika ni Bhīṣma: “Siya mismo ang dumating upang angkinin ang nararapat na bahagi at kinuha ang handog na tinapay (puroḍāśa). Ang bahaging iyon ay dinala nang di-nakikita ng isang banal na nilalang na may matalas na talinong tulad ni Hari; nanatiling di-nakikita, tinanggap niya ang inialay para sa kanya at sa pag-amoy lamang ay napasailalim niya ito sa kanyang kapangyarihan.”

स्वयम्by oneself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
भागम्share/portion (offering)
भागम्:
Karma
TypeNoun
Rootभाग
FormMasculine, Accusative, Singular
उपाप्रायapproached/attained
उपाप्राय:
TypeVerb
Rootउप-आ-प्रा-इ (धातु: इ)
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
पुरोडाशम्puroḍāśa (sacrificial cake)
पुरोडाशम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरोडाश
FormMasculine, Accusative, Singular
गृहीतवान्having taken
गृहीतवान्:
Karta
TypeVerb
Rootग्रह्
Formक्तवतुँ (ktavatu), Masculine, Nominative, Singular
अदृश्येनby/with the invisible (one)
अदृश्येन:
Karana
TypeAdjective
Rootअदृश्य
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
हृतःtaken away/stolen
हृतः:
TypeVerb
Rootहृ
Formक्त (kta), Masculine, Nominative, Singular
भागःthe share/portion
भागः:
Karta
TypeNoun
Rootभाग
FormMasculine, Nominative, Singular
देवेनby the god
देवेन:
Karana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Instrumental, Singular
हरिमेधसाby Hari-of-great-wisdom (epithet/name)
हरिमेधसा:
Karana
TypeNoun
Rootहरिमेधस्
FormMasculine, Instrumental, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
P
puroḍāśa (sacrificial cake)
B
bhāga (sacrificial share)
D
deva (divine being, unseen)

Educational Q&A

The verse highlights the dharmic principle that a properly offered sacrificial share (bhāga) reaches its divine recipient even if the process is unseen; ritual action and intention operate within an unseen moral-cosmic order.

An unseen divine being approaches to claim his allotted portion in a sacrifice and takes the puroḍāśa; the text emphasizes the deity’s invisible presence and effective acceptance of the offering.