Shloka 29
अध्याय ३३१: नारायणकथा-प्रशंसा तथा नारदस्य श्वेतद्वीप-निवृत्ति एवं बदरी-आगमनम् | Chapter 331: Praise of the Nārāyaṇa Narrative; Nārada’s Return from Śvetadvīpa and Arrival at Badarī
मनुष्यको चाहिये कि वह धैर्यके द्वारा शिश्र और उदरकी
manuṣyako cāhiyē ki vaha dhairyake dvārā śiśra-udarakī, netrake dvārā hātha-pairakī, manake dvārā āँkha-kānakī tathā sadvidyāke dvārā mana-vāṇīkī rakṣā kare | praṇayaṁ pratisaṁhṛtya saṁstuteṣv itareṣu ca | vicared asamunnaddhaḥ sa sukhī sa ca paṇḍitaḥ ||
Itinuro ni Nārada na dapat bantayan ng tao ang mga pandama at ang panloob na buhay sa pamamagitan ng disiplin ng pagpipigil-sa-sarili: sa katatagan, napipigil ang bugso ng pagnanasa ng ari at ng tiyan; sa pamamagitan ng mga mata, napipigilan ang mga kamay at paa na maligaw; sa pamamagitan ng isip, napamamahalaan ang mga mata at tainga; at sa pamamagitan ng tunay na kaalaman, napangangalagaan ang isip at pananalita. Matapos bawiin ang pansariling pagkakapit—kapwa sa mga pumupuri sa kanya at sa iba pa—dapat siyang mamuhay nang mapagpakumbaba, walang pagmamataas. Ang taong ganyan lamang ang tunay na masaya, at tunay na marunong.
नारद उवाच
Educational Q&A
Happiness and wisdom arise from disciplined restraint of appetite and sexuality, careful governance of action and movement, mastery of the senses through the mind, and purification of mind and speech through true knowledge—together with the withdrawal of attachment and the cultivation of humility.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and conduct, Nārada delivers a concise ethical guideline: regulate the body and senses, detach from the pull of praise and social preference, and live without arrogance; this is presented as the mark of a genuinely wise and content person.