Shloka 31
जो धर्मका विनाश चाहते हुए अधर्मके प्रवर्तक हो रहे हों, उन दुरात्माओंका वध करना ही उचित है। जैसे देवताओंने उद्दण्ड दैत्योंका विनाश कर डाला था ॥। एकं हत्वा यदि कुले शिष्टानां स्थादनामयम् | कुल हत्वा च राष्ट्र च न तद् वृत्तोपघातकम्,यदि एक पुरुषको मार देनेसे कुट॒म्बके शेष व्यक्तियोंका कष्ट दूर हो जाय और एक कुटुम्बका नाश कर देनेसे सारे राष्ट्रमें सुख और शान्ति छा जाय तो वैसा करना सदाचार या धर्मका नाशक नहीं है
ekaṃ hatvā yadi kule śiṣṭānāṃ syād anāmayam | kulaṃ hatvā ca rāṣṭraṃ ca na tad vṛttopaghātakam ||
Sinabi ni Vyāsa: Kung sa pagpatay sa iisang tao ay mapapalaya sa pighati ang natitirang matutuwid sa isang angkan, at kung sa paglipol sa isang bulok na lipi ay magkakamit ang buong kaharian ng kapayapaan at kaginhawahan, kung gayon ang gayong gawa ay hindi paglabag sa wastong asal. Ang diwang etikal nito: ang lakas na ginagamit upang pigilan ang pagbagsak ng dharma at upang ipagtanggol ang nakararami laban sa pinsalang dulot ng iilan, ay hindi sa sarili nito pagwasak sa moralidad—kung ito’y itinutok sa mga taong aktibong nagpapalaganap ng adharma.
व्यास उवाच
Educational Q&A
When a single harmful agent or a corrupt group threatens the welfare of the righteous and the stability of society, removing that source of harm—though severe—need not be a breach of dharma, because it aims at protecting right conduct and the greater good.
Vyāsa is articulating a principle of moral and political judgment in the Śānti Parva: the legitimacy of punitive action against those who promote adharma, arguing that safeguarding the many and preserving social order can justify harsh measures against a few.