Shloka 206
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
Devanagari script
तपो&5तप्यत दुर्धर्ष तात नित्यं वृषध्वज: । तात! उसी गिरिराज हिमालयके पार्श्नभागमें उत्तर दिशाकी ओर जाकर भगवान् वृषध्वज शिवने नित्य-निरन्तर दुर्धर्ष तपस्या की है
Transliteration
tapo ’tapyata durdharṣa tāta nityaṁ vṛṣadhvajaḥ |
Translation
Wika ni Bhīṣma: “O mahal kong anak, makapangyarihan ka! Si Vṛṣadhvaja (Śiva) ay patuloy na nagsagawa ng pag-aayuno at pagdidisiplina (tapas) na hindi matitinag at di-madadaig.”
Word by Word
तपःausterity, penance
तपः:
Karma
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Accusative, Singular
अतप्यतperformed austerity, did penance
अतप्यत:
TypeVerb
Rootतप्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
दुर्धर्षःunassailable, hard to overcome
दुर्धर्षः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्धर्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
तातdear one, son (vocative address)
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
नित्यम्always, constantly
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
वृषध्वजःVṛṣadhvaja (Śiva, 'he whose banner is the bull')
वृषध्वजः:
Karta
TypeNoun
Rootवृषध्वज
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaŚ
Śiva (Vṛṣadhvaja)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes