Shloka 52
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
Devanagari script
हिरण्यरत्नसंचया: शुभाशुभेन संचिता: । न तस्य देहसंक्षये भवन्ति कार्यसाधका:,मनुष्यके द्वारा अच्छे-बुरे सभी तरहके कर्म करके जो सुवर्ण और रत्नोंके ढेर इकट्ठे किये जाते हैं, वे भी उस मनुष्यके शरीरका नाश होनेपर उसके किसी काम नहीं आते हैं (क्योंकि वे सब यहीं रह जाते हैं)
Translation
Sinabi ni Vyāsa: “Ang mga bunton ng ginto at hiyas na tinipon ng tao—mula man sa mabuti o masamang gawa—kapag naglaho ang katawan, wala ring maitutulong upang maganap ang anuman para sa kanya, sapagkat lahat ng iyon ay naiiwan dito.”
Word by Word
हिरण्यरत्नसंचयाःheaps/collections of gold and gems
हिरण्यरत्नसंचयाः:
Karta
TypeNoun
Rootहिरण्य-रत्न-संचय
FormMasculine, Nominative, Plural
शुभाशुभेनby good and bad (deeds)
शुभाशुभेन:
Karana
TypeNoun
Rootशुभ-अशुभ
FormNeuter, Instrumental, Singular
संचिताःaccumulated, heaped up
संचिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंचि (सम् + चि)
FormMasculine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तस्यof him/that person
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
देहसंक्षयेat the destruction of the body
देहसंक्षये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेह-संक्षय
FormMasculine, Locative, Singular
भवन्तिbecome/are
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
कार्यसाधकाःuseful (as accomplishers of one’s purpose)
कार्यसाधकाः:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य-साधक
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
व्यास उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes