Shloka 30
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
ज्ञानेन कुरुते यत्नं यत्नेन प्राप्पते महत् | महद् द्वन््धप्रमोक्षाय सा सिद्धिरया वयो5तिगा,मनुष्य ज्ञानके द्वारा मुक्ति पानेके लिये यत्न करता है। उस यत्नसे महान् आत्मज्ञानकी प्राप्ति होती है। वह महान् आत्मज्ञान ही सुख-दुःख आदि द्वद्धोंसे छुटकारा दिलानेका साधन है, वही सिद्धि है, जो काल (मृत्यु)-को भी लाँघ जानेवाली है
jñānena kurute yatnaṃ yatnena prāpyate mahat | mahad dvandva-pramokṣāya sā siddhir iyam atyagā ||
Sinabi ni Janaka: Ang tao ay nagsisikap sa pamamagitan ng kaalaman; sa pagsisikap na iyon ay natatamo niya ang Dakila (ang dakilang pagsasakatuparan). Ang dakilang pagsasakatuparang iyon ang paraan upang makalaya sa mga magkapares na salungatan—ligaya at sakit, at iba pa. Ito ang tunay na pagtatamo, na lumalampas maging sa Panahon—ibig sabihin, sa kamatayan.
जनक उवाच
Educational Q&A
Knowledge must be made active through disciplined effort; that effort culminates in profound Self-realization, which frees one from the tyranny of opposites like pleasure and pain and is therefore a true spiritual attainment that transcends even death.
In the Shanti Parva’s instruction on peace and liberation, King Janaka speaks as a teacher, explaining how sustained striving grounded in knowledge leads to the highest realization and to freedom from worldly dualities.