Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
न वर्गस्था ब्रवीम्येतत् स्वपक्षपरपक्षयो: । मुक्तो व्यायच्छते यश्व शान्तौ यश्च न शाम्याति
na vargasthā bravīmy etat svapakṣaparapakṣayoḥ | mukto vyāyacchate yaś ca śāntau yaś ca na śāmyati |
Wika ni Bhīṣma: “Hindi ko ito sinasabi bilang taong nakatindig sa alinmang panig—sa sariling panig man o sa panig ng kalaban. Nagsasalita ako nang walang pagkiling, alang-alang sa iyong kapakanan. Sapagkat ang tunay na pinalaya ay yaong hindi nagpapakapagod sa hungkag na pagpapakitang-gilas ng salita, kundi nananahan sa kapayapaan; ang hindi napapawi ang pag-aalimpuyo ay hindi pa malaya.”
भीष्य उवाच
The teaching is to speak without factional bias and to value inner peace over argumentative display: liberation is associated with calm abiding (śānti) and restraint in speech, while agitation and lack of pacification indicate bondage.
Bhīṣma, in the Śānti Parva’s instruction to the listener (traditionally Yudhiṣṭhira), clarifies that his counsel is not partisan (neither for ‘our side’ nor ‘their side’) but offered for the hearer’s welfare, then links true freedom with tranquility and disciplined speech.