Adhyāya 314 — हिमवदाश्रमः, शक्तिक्षेपकथा, तथा स्वाध्यायविधिः
Himalayan Hermitage, the Myth of the Thrown Spear, and Rules of Vedic Study
सांख्यज्ञानं च तत्त्वेन पृथग्योगं तथैव च । अरिष्टानि च तत्त्वानि वक्तुमरहसि सत्तम । विदितं सर्वमेतत् ते पाणावामलकं यथा
Janaka uvāca:
Sāṅkhyajñānaṃ ca tattvena pṛthag yogaṃ tathaiva ca |
Ariṣṭāni ca tattvāni vaktum arhasi sattama |
Viditaṃ sarvam etat te pāṇāv āmalakaṃ yathā ||
Sinabi ni Janaka: “Ipaliwanag mo sa akin, ayon sa tunay na kalikasan, ang kaalaman ng Sāṅkhya at, nang hiwalay, ang disiplina ng Yoga; at ilarawan din nang tumpak ang mga masamang palatandaang nagbabadya ng kamatayan. O pinakamainam sa mga mabubuti, nararapat kang magsalita tungkol dito—sapagkat ang lahat ng ito’y malinaw sa iyo na parang bungang āmalaka na nakapatong sa palad.”
जनक उवाच
The verse frames a request for clear, truthful instruction: distinguish Sāṅkhya (discriminative knowledge of reality) from Yoga (practical discipline), and explain ariṣṭas—signs understood as forewarnings of death—emphasizing that authentic teaching should present each domain precisely and without confusion.
King Janaka addresses a revered interlocutor (called “sattama”), asking for an authoritative exposition on Sāṅkhya, Yoga, and death-portents, praising the teacher’s mastery by the simile of the āmalaka fruit visible in one’s palm.