Shloka 45
सुवर्णष्ठीविनोपाख्यानम्
The Account of Suvarṇaṣṭhīvin
Devanagari script
उत्पाद्य च बहून् पुत्रान् कुलसंतानकारिण: । कालेन महता राजन् कालधर्ममुपेयिवान्,राजन! इसके बाद उसने बहुत-से वंशप्रवर्तक पुत्र उत्पन्न किये और दीर्घकालके पश्चात् वह काल-धर्मको प्राप्त हुआ
Transliteration
utpādya ca bahūn putrān kulasantānakāriṇaḥ | kālena mahatā rājan kāladharmam upeyivān ||
Translation
“At pagkaraang magkaanak siya ng maraming lalaking magpapatuloy ng angkan, matapos ang mahabang panahon, O hari, sa wakas ay hinarap niya ang batas ni Panahon—pumanaw ayon sa likas na kamatayan.”
Word by Word
उत्पाद्यhaving produced
उत्पाद्य:
Karma
TypeVerb
Rootउत्-√पद् (उत्पादयति)
Formल्यप् (क्त्वा-समकक्ष), कर्तरि, having produced
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बहून्many
बहून्:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Accusative, Plural
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
कुलसन्तानकारिणःcontinuers of the family line
कुलसन्तानकारिणः:
Karma
TypeAdjective
Rootकुल-सन्तान-कारिन्
FormMasculine, Accusative, Plural
कालेनby/with time
कालेन:
Karana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Instrumental, Singular
महताgreat, long
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Instrumental, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
कालधर्मम्the law/condition of Time (death)
कालधर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाल-धर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
उपेयिवान्he attained/reached
उपेयिवान्:
Karta
TypeVerb
Rootउप-√इ (उपयाति/उपैति)
Formक्तवतु (परस्मैपदी), Masculine, Nominative, Singular
Speaker
पर्वत उवाच
Characters & Entities
R
rājan (the King addressed)K
kāla (Time/Death)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes