Shloka 36
जनक–सुलभा संवादः
Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment
श्रद्धालु, गुणवान्, परनिन्दासे सदा दूर रहनेवाले, विशुद्ध योगी, विद्वान, सदा शास्त्रोक्त कर्म करनेवाले, क्षमाशील, सबके हितैषी, एकान्तवासी, शास्त्रविधिका आदर करनेवाले, विवादहीन, बहुज्ञ, विज्ञ किसीका अहित न करनेवाले तथा इन्द्रियसंयम एवं मनोनिग्रहमें समर्थ पुरुषको ही इस ज्ञानका उपदेश देना चाहिये ।।
Vasiṣṭha uvāca: śraddhāluḥ guṇavān paranindāyāḥ sadā dūraḥ viśuddha-yogī vidvān sadā śāstroktakarma-kārī kṣamāśīlaḥ sarva-hitaiṣī ekāntavāsī śāstra-vidhi-ādara-kārī vivādahīnaḥ bahujñaḥ vijñaḥ kasyacid ahitaṃ na karoti yaḥ tathā indriya-saṃyama-mano-nigrahe samarthaḥ puruṣaḥ tasmai eva asya jñānasya upadeśaḥ kartavyaḥ. etair guṇair hīnatame na deyam etat paraṃ brahma viśuddham āhuḥ; na śreyasā yokṣyati tādṛśe kṛtaṃ dharma-pravaktāram apātra-dānāt.
Wika ni Vasiṣṭha: “Ang kaalamang ito’y dapat ituro lamang sa taong may pananampalataya, may kagandahang-asal, laging malayo sa paninira sa kapwa; isang dalisay na yogin, isang pantas; palagiang gumaganap ng mga tungkuling itinatakda ng śāstra; mapagpatawad at matiisin, may malasakit sa kapakanan ng lahat; mahilig sa pag-iisa; gumagalang sa mga tuntunin ng kasulatan; walang hilig sa pagtatalo; malawak ang kaalaman at malinaw ang paghatol; hindi nananakit kaninuman; at may kakayahang supilin ang mga pandama at pagharian ang isip. Sa lubos na salat sa mga katangiang ito, huwag itong ibigay. Ang kaalamang ito’y ipinahahayag na ang dalisay na Kataas-taasang Brahman. Kapag ibinigay sa hindi karapat-dapat, hindi ito magiging tunay na ikabubuti niya; at sa pagtuturo sa di-wastong tatanggap, ang guro man ay hindi rin magkakamit ng kabutihan.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Brahman-knowledge (brahma-vidyā) is to be taught only to a qualified student—one who is faithful, virtuous, non-slanderous, disciplined, non-contentious, harmless, and capable of sense-restraint and mind-control. Teaching it to an unfit person neither benefits the recipient nor the teacher.
Vasiṣṭha is laying down ethical and pedagogical criteria for transmitting a highest teaching: the instructor must discern the student’s character and discipline, because misdirected instruction (like giving to an unworthy recipient) undermines the intended spiritual welfare.