Shloka 22
प्रोक्तो बुद्धश्न तत््वेन यथाश्रुतिनिदर्शनात् । नानात्वैकत्वमेतावद् द्रष्टव्यं शास्त्रदर्शनात्,निष्पाप नरेश! इस प्रकार मैंने तुमसे अप्रतिबुद्ध (क्षर), बुध्यमान (अक्षर जीवात्मा) और बुद्ध (ज्ञानस्वरूप परमात्मा)--इन तीनोंका श्रुतिके निर्देशके अनुसार यथार्थरूपसे प्रतिपादन किया है। शास्त्रीय दृष्टिके अनुसार जीवात्माके नानात्व और एकत्वको इसी तरह समझना चाहिये
prokto buddhaś ca tattvena yathāśruti-nidarśanāt | nānātvaikatvam etāvad draṣṭavyaṃ śāstra-darśanāt, niṣpāpa nareśa |
Wika ni Vasiṣṭha: “Ayon sa mga pahiwatig ng paghahayag ng Veda, ipinaliwanag ko ang ‘Nagising’ (buddha) sa kanyang tunay na kalikasan, gaya ng narinig sa kasulatan. Mula sa pananaw ng śāstra, ito ang dapat maunawaan: ang pagkakaiba-iba at ang pagkakaisa ng kaluluwa ay kapwa dapat makita sa ganitong paraan. O haring walang kasalanan, tanggapin mo ang aral na ito bilang salaming-panukat ng kasulatan upang pag-isahin ang marami at ang Isa nang walang pagkalito.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
That scripture (Śruti/Śāstra) provides a valid framework to understand how the self can be spoken of as both many (nānātva) and one (ekatva), and that the ‘buddha’ principle is to be known in its true nature through Vedic indication.
Vasiṣṭha is concluding or reinforcing an instruction to a king, summarizing that he has explained the relevant principles as grounded in Śruti, and urging the king to adopt the śāstric viewpoint to reconcile apparent plurality with underlying unity.