Shloka 203
जनक–सुलभा संवादः
Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment
चतुर्विशमसारं च षड्विंशस्य प्रबोधनात् । छब्बीसवाँ तत्त्व परमात्मा अजन्मा
caturviśam asāraṃ ca ṣaḍviṃśasya prabodhanāt |
Itinuro ni Vasiṣṭha na sa pamamagitan ng paggising sa ika-dalawampu’t anim na prinsipyo—ang Kataas-taasang Sarili (Paramātman), na di-isinilang, sumasaklaw sa lahat, at di nadudungisan ng bahid ng pakikisalamuha—ang indibiduwal na Sarili, sa pagkanlong sa Kanya at sa tuwirang pagkatanto sa Kanyang likas, ay nagiging (wari) sumasaklaw sa lahat sa bisa ng kataas-taasang kaalaman. At sa pagkakita na ang dalawampu’t apat na prinsipyo na bumubuo sa Prakṛti ay walang tunay na diwa, tinatalikdan nito ang pagkakapit sa mga iyon.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Realization of the twenty-sixth principle (Paramātman)—unborn, all-pervading, and free from the taint of association—dissolves the sense of limitation in the individual self. With the rise of supreme knowledge, one ceases to treat the twenty-four evolutes of Prakṛti as ultimately real or worthy of attachment, and thus turns toward liberation through dispassion and insight.
Vasiṣṭha is instructing on metaphysical discernment: distinguishing Prakṛti’s twenty-four principles from the transcendent Supreme Self. The passage frames liberation as taking refuge in the Supreme, attaining direct realization, and thereby abandoning identification with the insubstantial constituents of nature.