Shloka 48
अव्यक्त–पुरुष–विवेकः (Discrimination of Avyakta/Prakṛti and Puruṣa) — Yājñavalkya’s Anvīkṣikī to Viśvāvasu
पश्येरन्नैकमतयो न सम्यक् तेषु दर्शनम् । ते व्यक्त प्रतिपद्यन्ते पुनः: पुनररिंदम,शत्रुदमन नरेश! जिनकी बुद्धि नानात्वका दर्शन करती है, उन्हें सम्यक्-ज्ञानकी प्राप्ति नहीं होती। ऐसे लोगोंको बारंबार शरीर धारण करना पड़ता है
paśyerann eka-matayo na samyak teṣu darśanam | te vyaktaṃ pratipadyante punaḥ punaḥ, arindama, śatrudamana nareśa ||
Wika ni Vasiṣṭha: “Yaong mga hindi nagkakaisa ang pag-unawa, na nakakakita ng pagkakaiba-iba, ay hindi nakakamit ang malinaw at wastong pagtanaw sa katotohanan. Ang gayong mga tao, O tagapagpasuko ng mga kaaway, O hari, ay muling bumabagsak sa pagkakaroon ng katawan—paulit-ulit.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
A scattered intellect that clings to many conflicting viewpoints fails to attain samyak-darśana (right, clear insight). Without such clarity, one remains bound to saṃsāra and repeatedly takes birth.
Vasiṣṭha is instructing a king (addressed with honorific epithets like arindama and śatrudamana), warning that intellectual multiplicity without inner integration prevents true realization and leads to continued rebirth.