Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Adhyāya 302: Guṇa-vicāra, Gati-bheda, and the Imperishable State

Yājñavalkya–Janaka

एष वै विक्रियापन्न: सृजत्यात्मानमात्मना । अहड्कारं महातेजा: प्रजापतिमहंकृतम्‌,ये महातेजस्वी भगवान्‌ हिरण्यगर्भ विकारको प्राप्त हो स्वयं ही अहंकारकी और उसके अभिमानी प्रजापति विराट्की सृष्टि करते हैं

eṣa vai vikriyāpannaḥ sṛjaty ātmānam ātmanā | ahaṅkāraṃ mahātejāḥ prajāpati-mahaṅkṛtam ||

Sinabi ni Vasiṣṭha: “Kapag ang Kataas-taasan ay pumasok sa pagpapakita, iniluluwal Niya ang sansinukob mula sa Kanyang sarili sa pamamagitan ng Kanyang kapangyarihan. Ang dakila at maningning na iyon ay unang naglalabas ng ‘ahaṅkāra’—ang diwa ng ‘ako’; at kasabay nito ang namumunong tagapaglikha (Prajāpati), na tinatatakan ng gayong pag-aangkin sa sarili—at dito nagsisimula ang kaayusang nahayag.”

एषःthis (one)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
विक्रियापन्नःhaving entered into modification/change
विक्रियापन्नः:
Karta
TypeAdjective
Rootविक्रियापन्न
FormMasculine, Nominative, Singular
सृजतिcreates
सृजति:
TypeVerb
Rootसृज्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
आत्मानम्self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
आत्मनाby/with (his) self
आत्मना:
Karana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
अहङ्कारम्ego, I-sense
अहङ्कारम्:
Karma
TypeNoun
Rootअहङ्कार
FormMasculine, Accusative, Singular
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातेजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रजापतिम्Prajapati, lord of creatures
प्रजापतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजापति
FormMasculine, Accusative, Singular
अहंकृतम्made/produced by ego (or: ego-made)
अहंकृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअहंकृत
FormMasculine, Accusative, Singular

वसिष्ठ उवाच

V
Vasiṣṭha
Ā
Ātman (the Supreme Self)
A
Ahaṅkāra
P
Prajāpati
H
Hiraṇyagarbha (implied by the accompanying gloss)