Shloka 16
अव्यक्त–प्रकृति–इन्द्रियविचारः
The Unmanifest, Prakṛtis, and the Sense-Complex
संघातवन्मर्त्यलोक: परस्परमपाश्रित: । कदलीगर्भनि:सारो नौरिवाप्सु निमज्जति
saṅghātavan martyalokaḥ parasparam apāśritaḥ | kadalīgarbhaniḥsāro naur ivāpsu nimajjati ||
Wika ni Parāśara: “Ang mundong mortal na ito ay tulad ng katawang binubuo: ang mga bahagi nito’y umaasa sa isa’t isa. Gayon din, ang buong kalipunan ng ugnayang makamundo—asawa, mga anak, mga alagang hayop, at iba pa—ay nakasalig sa kapwa pag-asa. Ngunit ang saṃsāra ay hungkag at walang diwa, gaya ng ubod sa puno ng saging; at tulad ng bangkang lumulubog sa tubig, ang lahat dito’y nalulunod sa patuloy na agos ng Panahon.”
पराशर उवाच
Educational Q&A
Worldly life is mutually dependent and tightly interlinked, yet ultimately insubstantial and impermanent; everything is carried away and submerged by Time, so one should cultivate detachment and discernment.
In Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, the sage Parāśara speaks, using vivid metaphors (a hollow banana pith and a sinking boat) to warn against overreliance on worldly ties and to emphasize the overpowering movement of Time.