अव्यक्त-प्रबोधः (Awakening to the Unmanifest): The 25th and 26th Principles and Eligibility for Brahma-vidyā
जनक उवाच कि कर्म दूषयत्येनमथो जातिर्महामुने । संदेहो मे समुत्पन्नस्तन्मे व्याख्यातुमहसि
janaka uvāca: kiṁ karma dūṣayaty enam atho jātir mahāmune | saṁdeho me samutpannas tan me vyākhyātum arhasi ||
Wika ni Janaka: “O dakilang pantas, ano ang tunay na nagpaparumi sa tao—ang kanyang mga gawa, o ang kanyang kapanganakan? May pag-aalinlangan na sumibol sa aking isipan; ipaliwanag mo ito sa akin.”
जनक उवाच
The verse frames a central ethical inquiry: whether moral worth and impurity arise from one’s deeds (karma) or from one’s birth/lineage (jāti). It invites a dharma-based evaluation that prioritizes responsibility and conduct over inherited status.
In the Śānti Parva’s instructional setting, King Janaka addresses a great sage and asks for clarification on a debated social and moral issue—whether a person is judged and ‘tainted’ by actions or by birth—requesting a reasoned exposition.