Shloka 36
Vidyā–Avidyā and the Twenty-Fifth Principle
Sāṃkhya–Yoga Clarification
मानिनां कुलजातानां नित्य शास्त्रार्थचक्षुषाम् । क्रियाधर्मविमुक्तानामशक््त्या संवृतात्मनाम्
mānināṁ kulajātānāṁ nityaśāstrārthacakṣuṣām | kriyādharmavimuktānām aśaktyā saṁvṛtātmanām ||
Sinabi ni Parāśara: “Maging ang mga gawaing makamundo na ginagawa ng mga taong iginagalang at isinilang sa marangal na angkan, na laging tumitingin sa kahulugan ng śāstra sa pamamagitan ng ‘mata’ nito—gayundin ang mga gawa ng yaong, dahil sa kawalang-kakayahan, ay naputol sa tungkuling ritwal at natatakpan ang loob—ay di maiiwasang mauuwi sa pagkawasak. Kaya’t mahihinuha na para sa gayong mga tao, wala nang tunay na mabuting gawa sa daigdig kundi ang pag-aayuno at pagdidisiplina (tapas); ito lamang ang nagpapadalisay at nagpapatatag sa sarili kapag ang karaniwang pagkilos ay hindi makapagbunga ng pangmatagalang bunga.”
पराशर उवाच
Educational Q&A
Worldly action (laukika karma) is unstable and can be rendered fruitless even for the respected and learned, and also for those unable to perform prescribed duties; therefore disciplined austerity (tapas) is presented as the reliable ‘good practice’ that purifies and supports inner realization when ordinary action cannot secure lasting good.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation-oriented conduct, the sage Parāśara addresses the limits of social status, learning, and ritual performance, arguing that when action is compromised—by circumstance, incapacity, or inner obscuration—tapas becomes the principal means of ethical and spiritual uplift.