Shloka 59
Devanagari script
स चतुर्दशवर्षाणि बने प्रोष्य महातपा: । दशाश्वमेधान् जारूथ्यानाजहार निरर्गलान्,“महातपस्वी श्रीरामने चौदह वर्षोतक वनमें निवास करके राज्य पानेके अनन्तर दस ऐसे अश्वमेध यज्ञ किये, जो सर्वथा स्तुतिके योग्य थे तथा जहाँ किसी भी याचकके लिये दरवाजा बंद नहीं होता था
Translation
Wika ni Vāyu: Ang dakilang mapagtapa na si Rāma ay namalagi sa gubat sa loob ng labing-apat na taon; at nang makamtan niya ang kaharian, nagsagawa siya ng sampung Aśvamedha na lubos na karapat-dapat purihin, at hindi kailanman isinara ang pinto para sa sinumang humihingi.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चतुर्दश-वर्षाणिfourteen years (as a duration)
चतुर्दश-वर्षाणि:
Karma
TypeNoun
Rootचतुर्दश + वर्ष
FormNeuter, Accusative, Plural
वनेin the forest
वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
प्रोष्यhaving dwelt (having lived)
प्रोष्य:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-√वस्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
महातपाःthe great ascetic (one of great austerity)
महातपाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहातपस्
FormMasculine, Nominative, Singular
दशten
दश:
Karma
TypeAdjective
Rootदशन्
FormMasculine, Accusative, Plural
अश्वमेधान्Aśvamedha sacrifices
अश्वमेधान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्वमेध
FormMasculine, Accusative, Plural
जारूथ्यान्praiseworthy / laudable
जारूथ्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootजारूथ्य
FormMasculine, Accusative, Plural
आजहारेperformed / carried out
आजहारे:
Karta
TypeVerb
Rootआ-√हृ
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
निरर्गलान्unbarred; unrestricted (open to all petitioners)
निरर्गलान्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिरर्गल
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes