Shloka 116
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
तर्पयामास सोमेन देवान् वित्तिरद्धिजानपि । पितृन् स्वधाभि: कामैश्न स्त्रिय: स पुरुषर्षभ,'पुरुषप्रवर! इन्होंने सोमरसके द्वारा देवताओंको, धनके द्वारा ब्राह्मणोंको, श्राद्धकर्मसे पितरोंको और कामभोगद्वारा स्त्रियोंको तृप्त किया था
tarpayāmāsa somena devān vittir addhijān api | pitṝn svadhābhiḥ kāmaiś ca striyaḥ sa puruṣarṣabha || puruṣapravara |
Wika ni Vāyu: “O toro sa mga tao, pinakadakila sa mga nilalang—pinasiyahan niya ang mga diyos sa pamamagitan ng Soma, ang mga ‘dalawang-ulit na isinilang’ (mga brāhmaṇa) sa pamamagitan ng yaman, ang mga ninuno sa pamamagitan ng mga handog na svadhā sa mga ritong śrāddha, at ang mga babae sa pamamagitan ng mga ligaya ng pagnanasa.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the householder ideal of fulfilling obligations to multiple recipients: gods through sacrifice, brāhmaṇas through charitable support, ancestors through śrāddha offerings, and one’s household life through regulated enjoyment—portraying a balanced dharmic life of reciprocity and duty.
Vāyu is describing a man’s conduct and merits by listing whom he ‘satisfied’ and by what means—Soma for the gods, wealth for the twice-born, svadhā-offerings for the ancestors, and pleasures for women—using this as praise and ethical evaluation within the Śānti Parva discourse.