Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech
मृत्युनाभ्याहतं लोकं व्याधिभिश्नोपपीडितम् । अवृत्तिकर्शितं चैव य: पश्यति स मुच्यते,“जो इस जगत्को रोगोंसे पीड़ित, जीविकाके अभावसे दुर्बल और मृत्युके आघातसे नष्ट हुआ देखता है, वह मुक्त हो जाता है”
mṛtyunābhyāhataṃ lokaṃ vyādhibhiś nopapīḍitam | avṛttikarśitaṃ caiva yaḥ paśyati sa mucyate ||
Wika ni Bhishma: Ang sinumang nakakakita sa mundong ito ayon sa tunay na kalagayan nito—na winasak ng hampas ng kamatayan, pinahihirapan ng mga sakit, at pinanghihina ng kakulangan sa ikabubuhay—ang taong iyon ay napapalaya.
भीष्म उवाच
Liberation arises from right perception: when one sees the world as pervaded by death, disease, and insecurity of livelihood, attachment weakens and the mind turns toward release (mokṣa).
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and higher aims; here he emphasizes a contemplative insight into worldly suffering and impermanence as a means that leads toward freedom.