Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
येषां न विद्यते संख्या प्रमाणं रूपमेव च । असंख्येयगुणा रुद्रा नमस्तेभ्यो<5स्तु नित्यश:
yeṣāṃ na vidyate saṅkhyā pramāṇaṃ rūpam eva ca | asaṅkhyeyaguṇā rudrā namas tebhyo 'stu nityaśaḥ ||
Ipinahayag ni Bhishma ang walang patid na pagpupugay sa mga Rudra—yaong ang bilang ay di-mabilang, ang sukat ay di-matitiyak, at ang mga anyo’y walang hangganan; ang kanilang mga katangian ay lampas sa anumang pagbilang. Itinatanghal ng taludtod ang debosyon bilang kababaang-loob sa harap ng di-masukat na kabanalan, at ipinapaalala na ang buhay na may dangal ay nakaugat sa pagkilala sa higit sa kayang kalkulahin at kontrolin ng tao.
भीष्म उवाच
The verse teaches reverent humility: the divine (here, the Rudras) transcends human counting, measuring, and even fixed conceptualization of form. Recognizing this limit of human grasp supports a dharmic attitude—modesty, devotion, and restraint in claims of certainty.
In the Shanti Parva’s instruction-oriented setting, Bhishma offers a stuti (praise) directed to the Rudras, expressing perpetual homage to their immeasurable nature and innumerable qualities, as part of broader spiritual-ethical discourse.