उशनसः (शुक्रस्य) चरितम् — The Account of Uśanā (Śukra): Yoga, Grievance, and Pacification
निर्जितेनासहायेन हृतराज्येन भारत । अशोचता शत्रुमध्ये बुद्धिमास्थाय केवलाम्
bhīṣma uvāca | nirjitena asahāyena hṛtarājyena bhārata | aśocatā śatrumadhye buddhim āsthāya kevalām naraśvara | asmin viṣaye ekaḥ prācīna itihāsaḥ kathyate; taṃ ekacittaḥ śṛṇu | bharatanandana! pūrvakāle vṛtrāsuraḥ parājitaḥ aiśvarya-bhraṣṭaḥ abhavat | tasya kaścid api sahāyaḥ na avaśiṣṭaḥ | devaiḥ tasya rājyaṃ hṛtam | tādṛśyāṃ daśāyām api saḥ asuraḥ yathā ceṣṭitavān, tasyaiva asyāṃ kathāyāṃ varṇanam | saḥ śatrūṇāṃ madhye api āsaktiśūnya-buddhim āśritya śokaṃ na karoti |
Wika ni Bhīṣma: O anak ng Bharata, bagaman siya’y natalo, walang kakampi, at inagawan ng kaharian, hindi siya nagluksa; kahit sa gitna ng mga kaaway, O hari, sumandig siya sa dalisay at di-nakakapit na pag-unawa. Tungkol dito’y may sinaunang salaysay—pakinggan mo nang buong pagtutok ng isip. Noong unang panahon, si Vṛtrāsura ay napabagsak at nahulog mula sa kapangyarihan; wala nang natirang tagatulong sa kanya, at inagaw ng mga diyos ang kanyang nasasakupan. Gayunman, kahit sa gayong kalagayan, ang paraan ng pagsisikap ng asura ang inilalarawan dito: nakatindig sa pagitan ng mga kaaway, nanatili siyang walang pagkapit, kaya’t hindi lumubog sa dalamhati.
भीष्म उवाच
Even when one is defeated, abandoned, and dispossessed, grief is not inevitable: by taking refuge in pure, unattached discernment (kevalā buddhi) and relinquishing clinging (āsakti), one can remain steady amid enemies and adversity.
Bhishma introduces an ancient illustrative episode: Vṛtrāsura, after being defeated and stripped of his realm by the gods, stands among enemies without lamentation. The text sets up his conduct as a model for how to act when fortune and power collapse.