Shloka 4
मोक्षधर्मः — स्नेहपाशच्छेदः
Mokṣa-dharma: Cutting the Bonds of Attachment
Devanagari script
न चक्षुषा न मनसा न वाचा दूषयेदपि । न प्रत्यक्ष परोक्षं वा दूषणं व्याहरेत् क्वचित्,न नेत्रसे, न मनसे और न वाणीसे ही वह दूसरेके दोष देखे, सोचे या कहे। किसीके सामने या परोक्षमें पराये दोषकी चर्चा कहीं न करे
Transliteration
na cakṣuṣā na manasā na vācā dūṣayed api | na pratyakṣa-parokṣaṃ vā dūṣaṇaṃ vyāharet kvacit ||
Translation
Wika ni Bhishma: “Huwag humanap ng kapintasan sa kapwa—hindi sa mata, hindi sa isip, at hindi sa salita. Huwag magsambit ng paninisi kailanman, maging harapan man o patalikod.”
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चक्षुषाwith the eye
चक्षुषा:
Karana
TypeNoun
Rootचक्षुस्
Formneuter, instrumental, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
Formneuter, instrumental, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
वाचाwith speech
वाचा:
Karana
TypeNoun
Rootवाच्
Formfeminine, instrumental, singular
दूषयेत्should blemish/defile (find fault)
दूषयेत्:
TypeVerb
Rootदूष्
Formvidhi-linga, optative, third, singular, parasmaipada
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
प्रत्यक्षम्directly (in presence)
प्रत्यक्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रत्यक्ष
Formneuter, accusative, singular
परोक्षम्indirectly (in absence)
परोक्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरोक्ष
Formneuter, accusative, singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
दूषणम्fault-finding, censure
दूषणम्:
Karma
TypeNoun
Rootदूषण
Formneuter, accusative, singular
व्याहरेत्should utter/speak
व्याहरेत्:
TypeVerb
Rootवि-आ-हृ
Formvidhi-linga, optative, third, singular, parasmaipada
क्वचित्anywhere/ever
क्वचित्:
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes