Shloka 34
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
जैसे इस जगत्में घट आदि कोई वस्तु उत्पन्न होती और फिर नष्ट हो जाती है, उसी प्रकार प्रारब्ध, पुण्य और पापका क्षय होनेपर शरीर पज्चत्वको प्राप्त हो जाता है तथा संचित पुण्य और पापसे प्रेरित हो जीव समयानुसार कर्मजनित दूसरे शरीरमें प्रवेश करता है ।।
yathā asmin jagati ghaṭādayaḥ kaścid vastur utpadyate punaś ca vinaśyati, tathā prārabdha-puṇya-pāpa-kṣaye śarīraṃ pañcatvaṃ prāpnoti; sañcita-puṇya-pāpa-preritātmā jīvaḥ kālena yathāyogaṃ karma-janitaṃ dvitīyaṃ śarīram anupraviśati. hित्वा hित्वा hāyaṃ praiti dehād dehaṃ kṛtāśrayaḥ; kāla-saṃcoditaḥ kṣetrī viśīrṇād vā gṛhād gṛham. yathā gṛhe nivasan puruṣaḥ ekasya gṛhasya patane dvitīyaṃ, dvitīyasya patane tṛtīyaṃ ca gacchati, tathā kāla-preritā jīvaḥ krameṇa dehaṃ dehaṃ parityajya pūrva-saṅkalpa-nirmitaṃ nānā-dehaṃ prāpnoti.
Gaya sa daigdig na ito na ang banga at iba pang bagay ay nalilikha at saka nawawasak, gayon din: kapag naubos na ang lakas ng nagsimula nang tadhana (prārabdha) at ang naimbak na kabutihan at kasalanan, ang katawan ay bumabalik sa kalagayan ng limang elemento. Itinutulak ng naipong kabutihan at kasalanan, ang nabubuhay na sarili, sa takdang panahon at sa udyok ng Panahon, ay pumapasok sa ibang katawang bunga ng mga gawa. Kaya, sa paulit-ulit na pag-asa, lumilisan ito mula katawan tungo sa katawan—gaya ng naninirahan sa bahay: kapag gumuho ang isang bahay, lilipat sa iba; at kapag iyon man ay bumagsak, sa ikatlo. Sa gayon din, ang ‘nakaaalam ng larangan’ (kṣetrajña) na may katawan, na itinutulak ng Panahon, ay iniiwan ang isang katawan kasunod ng isa pa at dumarating sa iba’t ibang katawang hinubog ng naunang layon at nakaraang karma.
असित उवाच
Educational Q&A
The body is impermanent and dissolves into the elements when operative karma is exhausted, but the jīva continues, propelled by accumulated merit and sin and by Time, taking up new bodies shaped by past intention and action. Ethical conduct matters because it conditions future embodiment and experience.
Asita is instructing the listener in Shanti Parva on the mechanism of death and rebirth. He uses everyday analogies—a pot that breaks and a person moving from one collapsing house to another—to explain transmigration from body to body under the governance of karma and Time.