Shloka 18
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
श्रीहीन और आलसी पण्डितोंने कर्मोके त्यागसे मोक्ष मिलता है--ऐसा मत चलाया है। यह सुननेमें सत्य-सा आभासित होता है, परंतु है मिथ्या। इस मार्गमें किसीको वेदके सिद्धान्तोंका तनिक भी ज्ञान नहीं है ।।
śrīhīnā ālasī paṇḍitāḥ karmatyāgena mokṣo labhyata iti mataṃ pracāritavantaḥ; tac chravaṇe satyam iva pratibhāti, kintu mithyā. asmin mārge kasyacid api vedasiddhāntānāṃ kiñcid api jñānaṃ nāsti. na vai pāpair hriyate kṛṣyate vā yo brāhmaṇo yajate vedaśāstraiḥ | ūrdhvaṃ yajñaiḥ paśubhiḥ sārtham eti saṃtarpitas tarpayate ca kāmaiḥ ||
Sinabi ni Kapila: “May ilang dukha at tamad na iskolar ang nagpalaganap ng paniniwalang ang paglaya ay nakakamit sa pagtalikod sa gawa. Kapani-paniwala sa pandinig, ngunit ito’y mali; sa landas na iyon ay wala man lamang bahid ng pagkaunawa sa mga pasya ng Veda. Sa halip, ang Brahmin na nagsasagawa ng yajña ayon sa Veda at sa mga disiplina nito ay hindi kayang daigin o hilahin pababa ng kasalanan. Matapos maghandog ng mga sakripisyo, umaakyat siya sa mas matataas na daigdig ng kabutihan kasama ang mga bunga ng yajña at ang mga hayop na ginamit; at—siya’y nasisiyahan sa mga ligayang ayon sa batas—pinasisiyahan din niya ang iba.”
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila rejects the claim that mere abandonment of action leads to liberation, calling it a misleading doctrine born of ignorance of Vedic conclusions. He upholds disciplined Vedic action—especially yajña performed according to scripture—as a dharmic path that protects from sin and leads to higher attainments.
In a didactic discourse within the Śānti Parva, Kapila contrasts two approaches: a fashionable but false advocacy of karma-tyāga by idle scholars, and the orthodox Vedic model where a Brahmin performs sacrifices per Veda-śāstra, gains merit, ascends to higher worlds, and becomes a source of satisfaction for others through rightful enjoyments.