Shloka 4

मोक्षोपाय-निर्णयः

Determination of the Means to Liberation

Devanagari script

अधर्मतां याति धर्मों यात्यधर्मश्न धर्मताम्‌ वधो नाम भवेद्‌ धर्मो नैतद्‌ भवितुमहति,"पिताजी! यह सत्य है कि कभी ऊपरसे धर्म-सा दिखायी देनेवाला कार्य अधर्मरूप हो जाता है और अधर्म भी धर्मके रूपमें परिणत हो जाता है, तथापि किसी प्राणीका वध करना भी धर्म हो--ऐसा कदापि नहीं हो सकता”

Transliteration

bhīṣma uvāca | adharmatāṃ yāti dharmo yāty adharmo dharmatām | vadho nāma bhaved dharmo naitad bhavitum arhati |

Translation

Wika ni Bhishma: “May mga panahong ang tinatawag na ‘dharma’ ay dumudulas tungo sa kawalang-katuwiran, at ang tinatawag na ‘adharma’ ay napaparatangang matuwid. Gayunman, hindi katanggap-tanggap na ang pagpatay sa isang nilalang na may buhay ay tawaging ‘dharma’—hindi iyon maaaring maging tunay.”

Word by Word

अधर्मताम्to unrighteousness

यातिgoes/turns into

धर्मःdharma/righteousness

यातिgoes/turns into

अधर्मःadharma/unrighteousness

धर्मताम्to righteousness

वधःkilling/slaying

नामindeed/forsooth (emphatic particle)

भवेत्could be/might be

धर्मःdharma/righteousness

नnot

एतत्this

भवितुम्to be/to become

अर्हतिis fit/deserves/is proper

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes