Shloka 12
यच्चापि किंचित् कर्तव्यमन्यच्चोक्षै: सुसंस्कृतम् । महासत्त्वै: शुद्धभावै: सर्व देवाहमेव तत्,वेदोंमें जो यज्ञ-सम्बन्धी वृक्ष बताये गये हैं, उन्हींका यज्ञोंमें उपयोग होना चाहिये। शुद्ध आचार-विचारवाले महान् सत्त्वगगुणी पुरुष अपनी विशुद्ध भावनासे प्रोक्षण आदिके द्वारा उत्तम संस्कार करके जो कोई भी हविष्य या नैवेद्य तैयार करते हैं, वह सब देवताओंको अर्पण करनेके योग्य ही होता है
bhīṣma uvāca | yac cāpi kiñcit kartavyam anyac cokṣaiḥ susaṃskṛtam | mahāsattvaiḥ śuddhabhāvaiḥ sarva devāham eva tat ||
Wika ni Bhīṣma: Anumang dapat ihanda, at anumang nabendisyunan nang wasto sa pamamagitan ng pagwiwisik (at mga katulad na paglilinis), kapag ginawa ng mga dakilang-loob na may dalisay na layon—ang lahat ng gayon ay karapat-dapat ihandog sa mga diyos. Ang aral na etikal: ang kabanalan ng alay ay hindi lamang mula sa sangkap, kundi mula sa tamang pagpapabanal at sa kalinisan ng kalooban ng nagsasagawa.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Offerings become truly fit for the gods when they are properly consecrated (e.g., by ritual sprinkling) and prepared by people of pure conduct and intention; inner purity and correct rite together sanctify the act.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and ritual propriety, Bhishma is explaining standards for sacrificial/ritual preparation, emphasizing that items duly purified and consecrated by virtuous persons are appropriate for divine offering.