कालनियमः शोकशमनं च
Kāla as Regulator; Pacification of Grief
“मैं प्रत्यक्ष देख रहा हूँ और तुम भी देख सकते हो, जो लोग धनोपार्जनके प्रयत्नमें लगे हुए हैं, उनके लिये त्याज्य कर्मोंको छोड़ना अत्यन्त कठिन हो रहा है ।।
vaiśampāyana uvāca | ye vittam abhipadyante samyaktvaṃ teṣu durlabham | drohataḥ praiti tat prāhuḥ pratikūlaṃ yathā-tatham ||
Malinaw kong nakikita—at makikita mo rin—na para sa mga lubog sa paghahangad ng yaman, nagiging napakahirap talikuran ang mga gawaing dapat talikdan. Sa mga taong humahabol sa kayamanan, bihira ang tunay na katuwiran; sapagkat karaniwang sinasabi na ang yaman ay dumarating sa mga may masamang hangarin sa kapwa, at kahit makamtan, ang gayong yaman ay nagiging salungat at mapaminsala sa isang paraan o iba pa.
वैशम्पायन उवाच
The verse warns that intense pursuit of wealth makes moral clarity and renunciation of improper actions difficult; riches often arise through harming others, and such gains tend to bring adverse consequences.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vaiśampāyana reports an ethical observation: society shows that those chasing wealth struggle to give up blameworthy deeds, and the wealth so acquired is frequently tied to hostility and later misfortune.