Shloka 24
चिरकारि-उपाख्यानम् / The Exemplum of Cirakārī: Deliberation Before Irreversible Action
जो अपनी आवश्यकतासे अधिक हो, उन भोगपदार्थोंको दूसरे दीन-दुखियोंके लिये बाँट दे। इसीलिये विधाताने सूदपर धन देनेकी वृत्ति चलायी है ।।
bhīṣma uvāca | yo 'vaśyakatāto 'dhikaṃ bhavet, tān bhogapadārthān anyebhyo dīna-duḥkhitebhyo vibhajeta | tasmād vidhātrā vṛddhyā dhana-pradāna-vṛttiḥ pravartitā || yasmiṃs tu devāḥ samaye saṃtiṣṭheran tathā bhavet | athavā lābha-samaye dharme sthitir api śobhanā ||
Wika ni Bhishma: “Kung ang isang tao ay may mga kaligayahan at yaman na higit sa tunay niyang kailangan, nararapat niyang ipamahagi ang mga iyon sa mga dukha at nagdurusa. Dahil dito, pinahintulutan ng Tagapag-ayos ng Kapalaran (Vidhātā) ang kaugalian ng pagpapautang na may tubo—upang ang labis ay umikot at makarating sa nangangailangan. At anumang matuwid na landas o hanggahang itinataguyod ng mga diyos sa tamang panahon, doon din dapat tumindig nang matatag ang tao. Tunay nga, kahit sa sandali ng pakinabang at tubo, ang manatiling nakaugat sa dharma ay isang marangal na bagay.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Surplus enjoyment and wealth should be redirected to relieve the suffering of the poor; and even when profit arises, one must remain steady in dharma, following the same moral boundaries upheld by the gods.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous living, Bhishma continues advising on social and economic conduct—urging redistribution of excess, explaining the rationale for wealth-lending practices, and emphasizing steadfastness in dharma especially at moments of gain.