मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā
जो सामान्यतः सम्पूर्ण भूतों और भौतिक गुणोंका त्याग कर देता है, उस मुनिका दुःख उसी प्रकार सुखपूर्वक अनायास नष्ट हो जाता है, जैसे सूर्योदयसे अन्धकार ।।
yaḥ sāmānyataḥ sampūrṇaṃ bhūtānāṃ bhautikaguṇānāṃ ca tyāgaṃ karoti, tasya muneḥ duḥkhaṃ tathā sukhapūrvakam anāyāsena naśyati yathā sūryodayād andhakāram. tamatikrāntakarmāṇam atikrāntaguṇakṣayam | brāhmaṇaṃ viṣayāśśliṣṭaṃ jarāmṛtyū na vindataḥ ||
Wika ni Vyāsa: “Kapag ang isang pantas, sa malawak at ganap na paraan, ay nagwawaksi ng pagkapit sa lahat ng nilalang at sa mga katangiang materyal (guṇa), ang kanyang dalamhati ay naglalaho nang magaan at walang pagpupumilit—gaya ng dilim na nawawala sa pagsikat ng araw. Ang lumampas na sa pamimilit ng mga gawa (karma) at nagpahupa sa paghahari ng mga guṇa, ang tunay na nakakakilala sa Brahman at hindi nakabuhol sa mga bagay ng pandama, ay hindi naaabutan ng katandaan at kamatayan.”
व्यास उवाच
Suffering ends naturally when one relinquishes attachment to beings and material qualities; the Brahman-knower who is free from clinging to sense-objects and has transcended karma and the guṇas is not spiritually bound by aging and death.
In Śānti Parva’s instruction on liberation, Vyāsa explains to the listener that renunciation and inner detachment lead to effortless dissolution of sorrow, using the sunrise-darkness image, and he characterizes the liberated knower as beyond karma, guṇas, and sense-attachment.