Shloka 28
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
आश्रमादाश्रमेष्वेव शिष्यो वर्तेत कर्मणा । इस प्रकार शिष्य यथाशक्ति सेवा करके गुरुको प्रसन्न करे और उन्हें उपहार देकर उनकी अआज्ञासे ब्रह्मचर्य-आश्रमसे दूसरे आश्रमोंमें पदार्पण करे और वहाँ भी उन आश्रमोंके कर्तव्योंका पालन करता रहे ।।
āśramād āśrameṣv eva śiṣyo varteta karmaṇā | vedavrato'pavāsena caturthe cāyuṣo gate,
Wika ni Vyāsa: “Mula sa isang yugto ng buhay tungo sa susunod, ang alagad ay dapat mamuhay sa pamamagitan ng wastong gawa. Sa paglilingkod sa guro sa abot ng makakaya, dapat niyang pasayahin ito; at pagkatapos, sa pahintulot ng guro at matapos maghandog ng mga kaloob, dapat siyang lumipat mula sa yugto ng brahmacarya patungo sa iba pang mga āśrama, patuloy na ginagampanan ang mga tungkuling angkop sa bawat isa. Kapag, habang tinutupad ang mga panatang Veda at mga disiplina gaya ng pag-aayuno, ay lumipas na ang isang-kapat ng haba ng buhay, dapat niyang ialay sa guro ang dakṣiṇā (nararapat na bayad-pagpupugay) at ganapin nang wasto ang ritong samāvartana (pagtatapos ng pag-aaral).”
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches āśrama-dharma: a student should honor and serve the guru, complete study with Vedic discipline, and then—only with the teacher’s permission and after offering dakṣiṇā—transition properly to the next life-stage while continuing the duties of each āśrama.
Vyāsa lays down a normative guideline for a disciple’s life-course: service and obedience during brahmacarya, formal completion through samāvartana, and orderly movement into subsequent āśramas with continued adherence to their respective obligations.