Shloka 6
अध्यात्म-तत्त्व-निर्णयः
Adhyātma Taxonomy: Elements, Faculties, and Guṇas
Devanagari script
महाभूतानि सर्वाणि पूर्वसृष्टि: स्वयम्भुव: । भूयिष्ठ प्राणभृद्ग्रामे निविष्टानि शरीरिषु,सम्पूर्ण महाभूत विधाताकी पहली सृष्टि है। वे समस्त प्राणिसमुदायमें तथा सभी देहधारियोंके शरीरोंमें अधिक-से-अधिक भरे हुए हैं
Transliteration
mahābhūtāni sarvāṇi pūrvasṛṣṭiḥ svayambhuvaḥ | bhūyiṣṭhaṃ prāṇabhṛdgrāme niviṣṭāni śarīriṣu ||
Translation
Sinabi ni Vyāsa: “Ang lahat ng dakilang elemento (mahābhūta) ang pinakaunang nilikha ng Sariling-Sumibol (Brahmā). Naroroon ang mga ito nang lubos sa kalipunan ng mga nilalang na may buhay, at nakalulan sa mga katawan ng lahat ng may katawan.”
Word by Word
महाभूतानिthe great elements
महाभूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootमहाभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Plural
पूर्वसृष्टिःthe prior/first creation
पूर्वसृष्टिः:
Karta
TypeNoun
Rootपूर्वसृष्टि
FormFeminine, Nominative, Singular
स्वयम्भुवःof the Self-born (Brahmā)
स्वयम्भुवः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वयम्भू
FormMasculine, Genitive, Singular
भूयिष्ठम्most, in the greatest measure
भूयिष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभूयिष्ठ
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राणभृत्in the life-bearing (living)
प्राणभृत्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्राणभृत्
FormMasculine, Locative, Singular
ग्रामेin the multitude/aggregate
ग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootग्राम
FormMasculine, Locative, Singular
निविष्टानिentered, lodged
निविष्टानि:
Karta
TypeVerb
Rootनि-विश्
FormNeuter, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
शरीरिषुin embodied beings
शरीरिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशरीरिन्
FormMasculine, Locative, Plural
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaS
Svayambhū (Brahmā)M
Mahābhūtas (five great elements)P
Prāṇabhṛt (living beings)Ś
Śarīra (body)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes