Shloka 9
भिक्षुलक्षणम्—एकचर्याः, अहिंसा, कैवल्याश्रमः
Marks of the Mendicant: Solitary Wandering, Non-Injury, and the Kaivalya-Discipline
प्रज्ञा संयोजयत्यर्थ: प्रज्ञा श्रेयोडघिगच्छति । राजानो भुज्जते राज्यं प्रज्ञया तुल्यलक्षणा:,बुद्धि ही धनकी प्राप्ति कराती है। बुद्धिसे ही मनुष्य कल्याणको प्राप्त होता है। एक-से लक्षणोंवाले राजाओंमें भी जो बुद्धिमें बढ़े-चढ़े होते हैं, वे ही राज्यका उपभोग और दूसरोंपर शासन करते हैं
prajñā saṃyojayaty arthaḥ prajñā śreyod adhigacchati | rājāno bhuñjate rājyaṃ prajñayā tulyalakṣaṇāḥ ||
Wika ni Vyāsa: Ang talino ang nag-uugnay sa tao sa mga layunin at yaman ng daigdig; ang talino rin ang nag-aakay sa kanya sa pinakamataas na kabutihan. Kahit sa mga haring magkakahawig sa panlabas na palatandaan at kakayahan, yaong higit sa paghatol at pag-unawa lamang ang tunay na nakalalasap ng paghahari at nakapamumuno sa iba.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that discerning intelligence (prajñā) is the decisive power behind both worldly success (artha) and ultimate welfare (śreyas). External status or similar qualifications do not secure true sovereignty; superior judgment and insight do.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Vyāsa delivers a reflective instruction on the foundations of effective rule and human flourishing, emphasizing that wisdom is what enables a ruler to truly possess and govern a kingdom.