Shloka 236
Vānaprastha-vṛtti and the Transition toward the Fourth Āśrama (वानप्रस्थवृत्तिः चतुर्थाश्रमोपक्रमश्च)
पृथिवीं कम्पयत्येको गुणो वायोरिति श्रुति: । वह प्रजापतिके समान क्षोभरहित होकर अपने शरीरसे प्रजाकी सृष्टि कर सकता है। जिसको वायुतत्त्व सिद्ध हो जाता है
pṛthivīṃ kampayaty eko guṇo vāyor iti śrutiḥ |
Wika ni Vyāsa: “Naririnig sa śruti (banal na tradisyon) na ang isang katangian lamang ng hangin (vāyu) ay makapagpapayanig sa lupa. Ang sinumang nakapaghari sa prinsipyo ng vāyu ay sinasabing—nang walang tulong mula sa labas—makalilikha ng matinding pagyanig sa pamamagitan lamang ng pagdiin ng katawan, o kahit ng kamay, paa, hinlalaki, o maging isang daliri.” Sa bahaging Mokṣadharma, itinatampok ng pahayag na ito ang pambihirang kakayahang iniuugnay sa yogikong pagkamaster sa mga elemento, at tahimik na nagbababala na ang gayong mga kapangyarihan ay pangalawa lamang sa pagpapalaya at hindi dapat maging sukdulang layon ng nagsasanay. Sa gayon, sa Śānti Parva ng Śrī Mahābhārata, natapos ang ika-236 kabanata ng Mokṣadharma hinggil sa mga kasunod na tanong ni Śukadeva.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the traditional belief that mastery over the vāyu-tattva (wind principle) can yield extraordinary powers, such as causing tremors. In Mokṣadharma, such siddhis are typically presented as incidental results of discipline, not the final goal; the higher aim remains self-knowledge and liberation.
Within Śuka’s inquiry (śukānupraśna) in the Mokṣadharma section, Vyāsa reports a śruti-based claim about the potency of vāyu’s quality: a perfected practitioner can induce shaking of the earth with minimal physical contact, illustrating the reputed reach of yogic elemental mastery.