Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization
केचित् पुरुषकार तु प्राहु: कर्मसु मानवा: । दैवमित्यपरे विप्रा: स्वभावं भूतचिन्तका:
kecit puruṣakāraṃ tu prāhuḥ karmasu mānavāḥ | daivam ity apare viprāḥ svabhāvaṃ bhūtacintakāḥ ||
Sinabi ni Vyāsa: Sa mga tao, may ilan na nagsasabing ang sariling pagsisikap (puruṣakāra) ang pangunahing salik sa tagumpay ng mga gawain. Ang iba—mga pantas na Brāhmaṇa—ay tumatawag sa tadhana (daiva) bilang kapangyarihang nagpapasya. Samantalang yaong nagmumuni sa mga elemento at tumatanggi sa mas mataas na pamamahala ay iginigiit na ang likas na pagkatao (svabhāva) lamang ang nagbubunga ng kinalabasan ng mga gawa.
व्यास उवाच
The verse presents three competing explanations for the success of actions—personal effort (puruṣakāra), destiny/providence (daiva), and innate nature (svabhāva)—inviting reflection on moral responsibility and how one should attribute outcomes.
In Śānti Parva’s reflective discourse, Vyāsa introduces a philosophical debate by reporting differing viewpoints held by various groups, setting up a broader inquiry into causality, agency, and the grounds for ethical action.