योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
पूर्ववृत्तव्यपेतानि कथयन्तौ समाहितौ । अथ भास्करसमुद्यन्तं रश्मिजालपुरस्कृतम्
pūrvavṛttavyapetāni kathayantau samāhitau | atha bhāskarasamudyantaṃ raśmijālapuraskṛtam ||
Wika ni Bhīṣma: Nakalubog sa pagninilay at payapa, ipinagpatuloy nilang dalawa ang kanilang pag-uusap, isinasantabi ang mga bagay ng nakaraan. Pagkaraan, sumikat ang Araw, na sinusundan ng isang lambat ng naglalawak na mga sinag—hudyat ng panibagong sandali sa kanilang mapagnilay na palitan.
भीष्म उवाच
The verse highlights disciplined conversation: setting aside distracting past matters (pūrvavṛttavyapetāni) and remaining mentally collected (samāhitau). Ethically, it models how dharma-inquiry proceeds best through focus, restraint, and a forward-looking mind.
Two speakers continue their discussion in a calm, attentive state, deliberately leaving earlier events aside. As they speak, dawn arrives—the Sun rises with its rays—signaling a transition in time and the continuation of the instruction under a new day.