Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma

क्षात्रधर्मो महारौद्र: शस्त्रनित्य इति स्मृतः । वधश्च भरतश्रेष्ठ काले शस्त्रेण संयुगे,“भरतश्रेष्ठ! क्षत्रियोंका धर्म बड़ा भयंकर है। उसमें सदा शस्त्रसे ही काम पड़ता है और समय आनेपर युद्धमें शस्त्रद्वारा उनका वध भी हो जाता है (अत: उनके लिये शोक करनेका कोई कारण नहीं है)

kṣātradharmo mahāraudraḥ śastranitya iti smṛtaḥ | vadhaś ca bharataśreṣṭha kāle śastreṇa saṃyuge ||

Wika ni Vaiśampāyana: “O pinakamainam sa angkan ng Bharata, ang dharma ng kṣatriya ay inaalala bilang lubhang mabagsik, laging nakatali sa sandata. At kapag dumating ang takdang oras, sa sagupaan ng digmaan, ang kamatayan man ay dumarating sa pamamagitan ng sandata. Kaya para sa mga nabubuhay ayon sa batas ng armas, walang wastong saligan ang pagdadalamhati.”

क्षात्रधर्मःthe kshatriya-duty
क्षात्रधर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षात्रधर्म (क्षात्र + धर्म)
FormMasculine, Nominative, Singular
महारौद्रःvery fierce/terrible
महारौद्रः:
TypeAdjective
Rootमहारौद्र (महा + रौद्र)
FormMasculine, Nominative, Singular
शस्त्रनित्यःalways involving weapons
शस्त्रनित्यः:
TypeAdjective
Rootशस्त्रनित्य (शस्त्र + नित्य)
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
स्मृतःis remembered/considered
स्मृतः:
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
FormMasculine, Nominative, Singular, Passive, क्त (past passive participle)
वधःkilling/slaughter
वधः:
Karta
TypeNoun
Rootवध
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरतश्रेष्ठ (भरत + श्रेष्ठ)
FormMasculine, Vocative, Singular
कालेat the (proper) time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Locative, Singular
शस्त्रेणby/with a weapon
शस्त्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootशस्त्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormNeuter, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bharataśreṣṭha (addressed person, ‘best of the Bharatas’)
K
kṣatriya (warrior class)
Ś
śastra (weapons)
S
saṃyuga (battle)