Vimokṣa-niścaya: Pañcaśikha’s Analysis of Aggregates, Guṇas, and Tyāga (मोक्षनिर्णयः)
राजसं तामसं चैव शुद्धात्मकममकल्मषम् । तत् सर्व देहिनां बीज॑ सत्त्वमात्मवत: समम्
rājasaṃ tāmasaṃ caiva śuddhātmakam amakalmaṣam | tat sarvaṃ dehināṃ bījaṃ sattvam ātmavataḥ samam ||
Sabi ni Bhishma: Ang rajas, ang tamas, at ang dalisay na sattva na walang dungis—lahat ng ito’y mga binhing sanhi para sa mga nilalang na may katawan (ang saligan kung saan sumisibol ang buhay na may katawan at ang mga kalagayan nito). Ngunit para sa taong may pagpipigil-sa-sarili, ang sattva lamang ang nagiging daan tungo sa pagkakapantay ng loob at balanse ng isip.
भीष्म उवाच
Though rajas, tamas, and pure sattva all function as causal ‘seeds’ shaping embodied existence, the person who has mastered the mind should cultivate sattva, because it supports samatā—inner balance, clarity, and ethical steadiness.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Bhishma continues advising Yudhishthira by explaining the role of the three guṇas in embodied life and highlighting sattva as the practical foundation for equanimity in a self-controlled person.