Shloka 8
अव्यक्त–व्यक्त–कारणकार्यविवेकः
Avyakta–Vyakta and Causality: Discrimination of Field and Knower
विषयोंके संसर्गसे, सदा उन्हींमें रचे-पचे रहनेसे तथा मनके द्वारा साधनके विपरीत भोगोंकी इच्छा रखनेसे पुरुषको परब्रह्म परमात्माकी प्राप्ति नहीं होती है ।।
bhīṣma uvāca | viṣayāṇāṃ saṃsargāt sadā teṣv eva race-pace bhāvāt tathā manasā sādhanaviparītān bhogān icchato narasya parabrahma-paramātmaprāptir na bhavati || jñānam utpadyate puṃsāṃ kṣayāt pāpasya karmaṇaḥ | yathā darpaṇatale prakhye paśyaty ātmānam ātmani ||
Wika ni Bhishma: Sa pakikisalamuha sa mga bagay na pandama, sa palagiang paglubog sa mga ito, at sa pagpapahintulot sa isip na magnasa ng mga aliw na salungat sa tunay na paraan ng pag-abot sa layon ng espiritu, hindi nararating ng tao ang Kataas-taasang Brahman—ang Paramatman. Sumisilang lamang ang kaalaman sa loob ng tao kapag ang makasalanang gawa ay naubos at nalinis. Kung paanong sa malinis at maliwanag na salamin lamang nakikita nang malinaw ang sariling anyo, gayon din natatanaw ang Sarili kapag nalinis ang panloob na kasangkapan mula sa kasamaan.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Attachment to sense-objects and craving for pleasures that oppose spiritual discipline blocks realization of the Supreme; true knowledge dawns only when sinful karma is purified, making the mind like a clean mirror capable of reflecting the Self.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising on liberation-oriented dharma: he contrasts sensory entanglement with inner purification, using the mirror metaphor to explain how moral cleansing enables self-knowledge.