Shloka 96
यथा च देहाच्च्यवते शरीरी पुन: शरीरं च यथाभ्युपैति । अतः आप सामान्य और विशेष शब्दोंद्वारा इस सम्पूर्ण विषयका मेरे निकट वर्णन कीजिये। तत्त्वज्ञान होनेपर कौन-सा फल प्राप्त होता है? कर्म करनेपर किस फलकी उपलब्धि होती है? देहाभिमानी जीव देहसे किस प्रकार निकलता है और फिर दूसरे शरीरमें कैसे प्रवेश करता है?--ये सारी बातें भी आप मुझे बताइये
yathā ca dehāc cyavate śarīrī punaḥ śarīraṃ ca yathābhyupaiti | ataḥ sāmānya-viśeṣa-śabdair dvārā asya sampūrṇa-viṣayasya mama nikaṭaṃ varṇanaṃ kīrtaya | tattva-jñāne sati ko phalaṃ prāpyate? karma-karaṇe kasya phalasya upalabdhiḥ bhavati? dehābhimānī jīvo dehāt kathaṃ niṣkrāmati punaś ca anye śarīre kathaṃ praviśati? etāḥ sarvāḥ kathā api tvaṃ me vada ||
Wika ni Bhishma: “Ipaliwanag mo sa akin nang ganap—sa pangkalahatan at sa tiyak na paraan—kung paano lumilisan ang may-katawang sarili mula sa isang katawan at kung paano ito muling tumatanggap ng ibang katawan. Anong bunga ang nakakamtan kapag sumibol ang tunay na kaalaman sa katotohanan? Anong bunga ang nakukuha sa pagsasagawa ng gawa (karma)? At paano lumalabas sa katawan ang kaluluwang kumakapit sa katawan bilang ‘ako,’ at paano ito pumapasok sa ibang katawan? Isalaysay mo sa akin ang lahat ng ito.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames a philosophical inquiry central to Śānti Parva: the mechanics of transmigration (leaving one body and entering another) and the comparative fruits of true knowledge (tattva-jñāna) versus action (karma). It sets up a dharmic-ethical discussion on liberation-oriented insight and the causal results of deeds.
Bhishma, speaking as a teacher in the Śānti Parva discourse, asks for a systematic explanation—both in general principles and specific details—about death, rebirth, and the outcomes of knowledge and action. The verse functions as a prompt that leads into a more detailed doctrinal exposition.