Shloka 121
Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman
Manu’s Instruction
एवं सोमे तथा वायौ भूम्याकाशशरीरग: । सरागस्तत्र वसति गुणांस्तेषां समाचरन्
evaṃ some tathā vāyau bhūmyākāśaśarīragaḥ | sarāgas tatra vasati guṇāṃs teṣāṃ samācaran ||
Kaya nito, ang taong bumibigkas ng Saṃhitā, kapag kasama pa rin ang pagkakapit o pagnanasa (rāga), ay nagkakamit ng katawang angkop sa daigdig ng buwan, sa daigdig ng hangin, sa daigdig ng lupa, at sa gitnang kalawakan (antarikṣa). Naninirahan siya roon at patuloy na inaangkin at isinasagawa ang mga katangiang likas sa mga nilalang na nananahan sa mga daigdig na iyon—na nagpapakita na ang loobin ng tao ang humuhubog sa kapupuntahan at sa asal matapos marating iyon.
विरूप उवाच
Educational Q&A
Even meritorious practice (such as japa/recitation) yields destinations shaped by one’s inner attachment: with rāga still present, one attains various realms and continues to mirror the guṇas (dispositions) prevalent there. The verse stresses that liberation requires purification from attachment, not practice alone.
Virūpa describes the post-mortem trajectory of a practitioner: the reciter, if still passionate/attached, takes on bodies appropriate to the lunar, airy, earthly, and mid-space realms, resides in them, and behaves according to the qualities of their inhabitants—illustrating a cosmological map tied to ethical psychology.