Shloka 12
जलबिन्दुर्यथा लोल: पर्णस्थ: सर्वतश्नलः । एवमेवास्य चित्तं च भवति ध्यानवर्त्मनि,जैसे पत्तेपर पड़ी हुई पानीकी बूँद सब ओरसे हिलती रहती है, उसी प्रकार ध्यानमार्ममें स्थित साधकका मन भी प्रारम्भमें चंचल होता रहता है
jalabindur yathā lolaḥ parṇasthaḥ sarvataś calaḥ | evam evāsya cittaṃ ca bhavati dhyāna-vartmani ||
Wika ni Bhīṣma: “Gaya ng patak ng tubig na nakapatong sa dahon, nanginginig at gumagalaw sa lahat ng panig, gayon din ang isip ng nagsasanay kapag inilagay sa landas ng pagninilay—sa pasimula’y hindi matatag at balisa.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Early restlessness of the mind is natural on the meditative path; like a water-drop on a leaf, it easily wavers, implying the need for patience, steady practice, and gradual stabilization.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Bhīṣma teaches by analogy, describing the beginner’s mind in meditation as inherently unstable at first, setting expectations for the seeker’s training.