Adhyāya 189: Japa—Inquiry into the Jāpaka, Method
Vidhi), and Fruit (Phala
पा िनलिमी न ता ब्रह्ममूलाक्षयाव्यया । सा नाम धर्मतन्त्रपरायणा
bhāradvāja uvāca | yā sṛṣṭir ādi-deva-brahmaṇo manasa utpannā, yasyā mūlaṃ kevalaṃ brahmā eva, yā cākṣayāvikāriṇī dharma-tantra-parāyaṇā ca, sā mānasī sṛṣṭir iti kathyate |
Wika ni Bharadvāja: “Ang paglikhang unang sumibol mula sa isip ng unang diyos na si Brahmā—na ang tanging ugat ay si Brahmā mismo, di-nasisira, di-nagbabago, at masigasig na nakatuon sa kaayusan ng dharma—ay tinatawag na ‘mānasī’, ang paglikhang mula sa isip. Ang diwa nito: ang mundong nakaugat sa dharma ay maaaring magmula hindi sa pisikal na pag-aanak, kundi sa dalisay na layon at kautusan ng Lumikha; at ang katangiang moral nito ay hinuhubog ng di-matitinag na pagharap sa dharma.”
भरद्वाज उवाच
The verse defines ‘mānasī sṛṣṭi’ as creation arising from Brahmā’s mind—imperishable and unchanging because it is rooted in the creator’s ordinance—and emphasizes that its defining feature is steadfast alignment with dharma (dharma-tantra-parāyaṇā).
Bharadvāja is explaining a classification of creation, identifying a specific type—mind-born creation—by its origin (Brahmā’s mind), its ultimate source (Brahmā alone), and its ethical orientation (devotion to dharma).