Shloka 3
Varṇa-lakṣaṇa and Ātma-saṃyama (Marks of Social Conduct and Self-Restraint) | वर्णलक्षणम् एवं आत्मसंयमः
Devanagari script
दुर्भिक्षादेव दुर्भिक्षं क्लेशात् क्लेशं भयाद् भयम् । मृतेभ्य: प्रमृतं यान्ति दरिद्रा: पापकारिण:,पापाचारी दरिद्र मनुष्य दुर्भिक्षसे दुर्भिक्ष, क्लेशसे क्लेश और भयसे भय पाते हुए मरे हुओंसे भी अधिक मृतकतुल्य हो जाते हैं
Transliteration
durbhikṣād eva durbhikṣaṃ kleśāt kleśaṃ bhayād bhayam | mṛtebhyaḥ pramṛtaṃ yānti daridrāḥ pāpakāriṇaḥ ||
Translation
Sabi ni Bhīṣma: “Mula sa taggutom, nahuhulog sila sa mas matinding taggutom; mula sa hirap, sa mas malalim na hirap; mula sa takot, sa mas malaking takot. Ang dukhang gumagawa ng kasalanan ay lumulubog sa kalagayang higit pang masahol kaysa kamatayan—na para bang mas patay pa kaysa sa mga patay.”
Word by Word
दुर्भिक्षात्from famine
दुर्भिक्षात्:
Apadana
TypeNoun
Rootदुर्भिक्ष
FormNeuter, Ablative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
दुर्भिक्षम्famine
दुर्भिक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्भिक्ष
FormNeuter, Accusative, Singular
क्लेशात्from distress/affliction
क्लेशात्:
Apadana
TypeNoun
Rootक्लेश
FormMasculine, Ablative, Singular
क्लेशम्distress/affliction
क्लेशम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्लेश
FormMasculine, Accusative, Singular
भयात्from fear
भयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Ablative, Singular
भयम्fear
भयम्:
Karma
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Accusative, Singular
मृतेभ्यःfrom the dead (persons)
मृतेभ्यः:
Apadana
TypeAdjective
Rootमृत
FormMasculine, Ablative, Plural
प्रमृतम्more-dead; as if dead
प्रमृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रमृत
FormMasculine, Accusative, Singular
यान्तिgo/attain
यान्ति:
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थे)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
दरिद्राःthe poor
दरिद्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootदरिद्र
FormMasculine, Nominative, Plural
पापकारिणःsin-doing; evil-doers
पापकारिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootपापकारिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes