Shloka 7
Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
Devanagari script
नानुतिष्ठसि धर्मार्थी न कामे चापि वर्तसे । इन्द्रियार्थाननादृत्य मुक्तश्चरसि साक्षिवत्,धर्म और अर्थ-सम्बन्धी कार्योंका आप अनुष्ठान नहीं करते हैं, काममें भी आपकी प्रवृत्ति नहीं है। आप इन्द्रियोंके सम्पूर्ण विषयोंकी उपेक्षा करके साक्षीके समान मुक्तरूपसे विचरते हैं
Transliteration
nānutiṣṭhasi dharmārthī na kāme cāpi vartase | indriyārthān anādṛtya muktaś carasi sākṣivat ||
Translation
Sinabi ni Prahlāda: “Hindi ka gumagawa ng mga gawain para sa dharma at artha, ni hindi ka rin abala sa paghahangad ng kaligayahan. Sa pagwawalang-halaga sa mga bagay na ninanais ng mga pandama, ikaw ay kumikilos na malaya—na parang isang saksi lamang.”
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अनुतिष्ठसिyou perform / you undertake
अनुतिष्ठसि:
TypeVerb
Rootअनु-स्था (तिष्ठ)
FormLat (present indicative), 2, singular, Parasmaipada
धर्मार्थीseeking dharma (righteousness)
धर्मार्थी:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मार्थिन्
Formmasculine, nominative, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कामेin desire / in pleasure
कामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाम
Formmasculine, locative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso / even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वर्तसेyou engage / you are active
वर्तसे:
TypeVerb
Rootवृत्
FormLat (present indicative), 2, singular, Atmanepada
इन्द्रियार्थान्objects of the senses
इन्द्रियार्थान्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्रियार्थ
Formmasculine, accusative, plural
अनादृत्यhaving disregarded / not caring for
अनादृत्य:
TypeIndeclinable
Rootअन्-आ-दृ (आदर्/दृ) → आदृ (to respect) with negation
Formabsolutive (क्त्वा/ल्यप्), ल्यप्
मुक्तःliberated / free
मुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुक्त
Formmasculine, nominative, singular
चरसिyou move about / you wander
चरसि:
TypeVerb
Rootचर्
FormLat (present indicative), 2, singular, Parasmaipada
साक्षिवत्like a witness
साक्षिवत्:
TypeIndeclinable
Rootसाक्षिन् + वत्
Formindeclinable (vat), like/as
Speaker
प्रह्माद उवाच
Characters & Entities
P
PrahlādaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes