Shloka 179
Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
इति श्रीमहाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि आजगरप्रह्नादसंवादे एकोनाशीत्यधिकशततमो< ध्याय:
iti śrīmahābhārate śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi ājagaraprahlādasaṃvāde ekonāśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ |
Sa gayon, sa Śrī Mahābhārata, sa loob ng Śānti Parva—lalo na sa bahaging Mokṣa-dharma—nagtatapos ang ika-179 na kabanata, na naglalahad ng pag-uusap nina Prahlāda at ng pantas na namumuhay ayon sa “ājagara-vṛtti” (disiplin na tulad ng sawa), isang huwaran ng ganap na pagkakasiya, di-pagpupunyagi, at panloob na kalayaan. Ang pangwakas na kolopon ay tanda ng pagtatapos ng araling ito, na binibigyang-diin ang asal na nakatuon sa paglaya, hindi sa pagkamal ng makamundong bagay.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The colophon closes a unit of instruction centered on mokṣa-oriented ethics: the ‘ājagara-vṛtti’ ideal of non-grasping, patient acceptance, and freedom from compulsive striving, presented through a dialogue that frames inner liberation as superior to restless acquisition.
Bhīṣma’s discourse reaches the end of a chapter in the Mokṣa-dharma section. The text marks completion of the dialogue between Prahlāda and a sage who lives by the ‘python-like’ discipline, signaling that this particular teaching conversation has concluded.