Shloka 20
Adhyāya 174: Karma as an inescapable companion (कर्मानुगमन-उपदेश)
भारत! यह सारा प्रसड़ पूर्वकालमें मुझसे महर्षि नारदने कहा था। भरतश्रेष्ठ) इस महान् आख्यानको याद करके मैंने तुम्हारे समक्ष सब यथार्थरूपसे कहा है ।।
bhārata! idaṁ sarvaṁ prasādaḥ pūrvakāle mayā maharṣiṇā nāradena uktaḥ. bharataśreṣṭha! imaṁ mahān ākhyānaṁ smṛtvā mayā tava samakṣaṁ sarvaṁ yathārtharūpeṇa uktam. kutaḥ kṛtaghnasya yaśaḥ? kutaḥ sthānam? kutaḥ sukham? aśraddheyaḥ kṛtaghno hi; kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ.
O inapo ni Bharata, ang lahat ng ito ay minsang sinabi sa akin noong unang panahon ng dakilang pantas na si Nārada. O pinakamahusay sa mga Bharata, sa paggunita ko sa dakilang salaysay na iyon, isinalaysay ko rito sa iyo ang lahat nang tumpak ayon sa katotohanan. Sa taong walang utang-na-loob, saan manggagaling ang dangal? Saan ang katayuan at karangalan? Saan ang kaligayahan? Ang walang utang-na-loob ay tunay na hindi dapat pagkatiwalaan; para sa walang utang-na-loob, walang anumang pagtubos o pag-alis ng sala.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that ingratitude destroys a person’s moral credibility: an ungrateful person cannot attain true fame, honorable standing, or happiness, and is considered untrustworthy; the fault is portrayed as so grave that no atonement is available.
Bhīṣma tells Yudhiṣṭhira that he is faithfully repeating an earlier instruction he received from the sage Nārada. After invoking that authoritative source, he delivers a pointed ethical maxim condemning kṛtaghnatā (ingratitude).