Shloka 7
असंतोषादिदोष-निरूपणम्
On the Faults of Discontent and the Discipline of Detachment
Devanagari script
मानुषान् कामभोगांस्त्वमैश्वर्य च प्रशंससि । अभोगिनोडबलाश्वैव यान्ति स्थानमनुत्तमम्,भीमसेन! तुम मनुष्योंके कामभोग और एऐश्वर्यकी बड़ी प्रशंसा करते हो; परंतु जो भोगरहित हैं और तपस्या करते-करते निर्बल हो गये हैं, वे ऋषि-मुनि ही सर्वोत्तम पदको प्राप्त करते हैं
Translation
“O Bhīmasena! Labis mong pinupuri ang mga kaligayahang makamundo at ang karangyaan ng kapangyarihan. Ngunit yaong mga walang pagkapit sa paglalasa, na nanghihina dahil sa pag-aayuno at pagninilay—ang mga ṛṣi at muni—sila ang nakaaabot sa pinakadakilang kalagayan.”
Word by Word
मानुषान्humans/men
मानुषान्:
Karma
TypeNoun
Rootमानुष
FormMasculine, Accusative, Plural
कामभोगान्pleasures of desire
कामभोगान्:
Karma
TypeNoun
Rootकामभोग
FormMasculine, Accusative, Plural
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ऐश्वर्यम्lordship/sovereignty
ऐश्वर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootऐश्वर्य
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
प्रशंससिyou praise
प्रशंससि:
TypeVerb
Rootप्र-शंस्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
अभोगिनःwithout enjoyment/renouncing pleasures
अभोगिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-भोगिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
दुर्बलाःweak
दुर्बलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्बल
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
यान्तिgo/attain
यान्ति:
TypeVerb
Rootया
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
स्थानम्abode/state
स्थानम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्थान
FormNeuter, Accusative, Singular
अनुत्तमम्unsurpassed/supreme
अनुत्तमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनुत्तम
FormNeuter, Accusative, Singular
भीमसेनO Bhimasena
भीमसेन:
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes