बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account
On Gratitude and Friendship Ethics
उसके उत्पन्न होते ही धरती डोलने लगी, समुद्र क्षुब्ध हो उठा और उसमें उत्ताल तरंगोंके साथ भँवरें उठने लगीं ।।
utpanne tasyaiva pṛthivī cacāla, samudraś ca kṣubdhavān abhavat, tasminn uccaiḥ taraṅgaiḥ saha bhūyaḥ bhūyaś ca āvartāḥ samutpetuḥ | petur ulkā mahotpātāḥ, śākhāś ca mumucuḥ drumāḥ | apraśāntā diśaḥ sarvāḥ, pavanaś cāśivo vavau ||
Wika ni Bhishma: “Sa mismong sandaling siya’y isinilang, nagsimulang manginig ang lupa. Nagngitngit ang karagatan, nagtaas ng naglalakihang alon at mga puyo. Umulan ng bulalakaw mula sa langit at lumitaw ang malalaking masamang palatandaan. Ang mga puno, na wari’y kusa, ay nagbagsakan ng mga sanga. Nabalisa ang lahat ng dako, at isang masamang hangin ang humihip nang marahas.”
भीष्म उवाच
The verse uses cosmic portents to signal that a significant birth or event can disturb the moral and social order; it frames human history within a dharmic universe where nature reflects ethical imbalance and impending upheaval.
Bhīṣma describes ominous signs occurring immediately upon someone’s birth: the earth shakes, the sea becomes turbulent with waves and whirlpools, meteors fall, trees drop branches, the quarters grow restless, and an inauspicious wind blows—marking the event as foreboding.