Shloka 73
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
तत्रैव लब्धभोजी स्याद् द्वादशाहात्स शुद्धयति । चरेत् संवत्सरं चापि तद् व्रतं येन कृन्तति,गोवध करनेवाला पापी उस गायकी एूँछको इस प्रकार धारण करे कि उसका बाल ऊपरकी ओर रहे। फिर मिट्टीका पात्र हाथमें लेकर प्रतिदिन सात घरोंमें भिक्षा माँगे और अपने पापकर्मकी बात कहकर लोगोंको सुनाता रहे। उन्हीं सात घरोंकी भिक्षामें जो अन्न मिल जाय, वही खाकर रहे। ऐसा करनेसे वह बारह दिनोंमें शुद्ध हो जाता है। यदि पाप अधिक हो तो एक वर्षतक उस व्रतका अनुष्ठान करे, जिससे वह अपने पापको नष्ट कर देता है
tatraiva labdhabhojī syād dvādaśāhāt sa śuddhyati | caret saṁvatsaraṁ cāpi tad vrataṁ yena kṛntati ||
Wika ni Bhishma: “Mabuhay siya roon sa anumang pagkaing kanyang makuha; sa loob ng labindalawang araw siya’y nalilinis. Kung mas mabigat ang kasalanan, tuparin din niya ang panatang iyon sa loob ng isang buong taon—sa pamamagitan nito, napuputol at napapawi ang mantsa ng kanyang maling gawa.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ethical wrongdoing is addressed through disciplined expiation: living on what one receives, observing a prescribed vow, and allowing time-bound austerity (twelve days, or a year for graver fault) to ‘cut off’ the moral and ritual taint.
In Bhishma’s dharma-instruction, he outlines the duration and effect of an expiatory observance: a person becomes purified in twelve days by living on obtained food, and for more serious sin the same vow is extended to a year to eradicate the offense.